سبب چهارم آنكه كسی را دوست دارد كه نیكو بود، نه برای چیزی كه از وی حاصل كند، ولكن برای ذات وی و نیكویی وی: كه جمال خود محبوبست بطبع در نفس خویش؛ و روا بود كه كسی صورت نیكو دوست دارد، نه برای شهوت چنانكه سبزه و آب روان دوست دارد، و نه برای آنكه بخورد، ولكن چشم را خود جمال وی لذتی بود و جمال و حسن محبوبست؛ و اگر جمال حق تعالی معلوم شود درست شود كه ویرا دوست توان داشت، و معنی جمال پس ازین گفته آید كه چیست.سبب پنجم در دوستی مناسبت است میان دو طبع: كه كس بود كه طبع وی با دیگری موافق بود و ویرا دوست دارد نه از نیكویی، و این مناسبت گاه بود كه ظاهر بود، چنانكه كودک را انس بكودک بود و بازاری را ببازاری و عالم را بعالم و هر كسی را با جنس خویش، و گاه بود كه پوشیده، و در اصل فطرت و در اسباب سماوی كه در وقت ولادت مستولی باشد مناسبتی افتاده باشد كه كس راه بدان نبرد، چنانكه رسول- علیه السلام- گفت و ازان عبارت كرد كه: «الارواح جنود مجندة، فما تعارف منها ائتلف وما تناكر منها اختلف» یعنی كه ارواح را با یک دیگر آشنایی باشد و بیگانگی باشد: چون در اصل آشنایی افتاده باشد با یكدیگر الفت گیرند، و این آشنایی عبارت ازان مناسبت است كه گفته آمد كه راه بتفصیل آن نتوان برد.

در كتابهای تاریخ نوشته شده است كه قاره امریكا در سال ۱۴۹۲ میلادی از طرف كریستف كلمب كشف گردیده است. حال آنكه عثمانیان این قطعه را قبلاً میدانستند. این حقیقت در "كتاب بحریه" كه از طرف یكی از بزرگترین ملاحان ترک، بنام پیری رئیس، به قلم گرفته شده است درج می باشد. بنا به این كتاب، قاره آمریكا در سال ۸۷۲ هجری قمری (۱۴۶۵ میلادی) كشف گردیده است.