اعتقادنامه – ۸

و ایات متشابهات از اسرار الهی اند كسی از حقیقت معانیشان آگاه نیست بجز از جناب اقدس خداوندی و بعض ارباب علوم لدُنیـّه را بربعضی ازان اسرار اطلاع می بخشند پس ایمان بانها می آریم و از معانیشان لب می بندیم و اشاعره شكر الله سعیهم باجمال و تفصیلی در آنها تاویل روا داشتند مثلا یدالله فوق ایدیهم كلام خداست تعالی شانه میگویم ایمان [داریم كلام اوست تعالی و هر مرادی كه حق تعالی ازان كلام دارد حق است] بدو داریم اما نمیدانیم مرادش چیست او خود میداند یا میگویم همچنانكه علمی دارد نه مانند علم ما و اراده دارد نه مانند اراده ما یدی هم دارد و نه مانند ید ما چه ید ما جسم است و مركب از گوشت و پوست و استخوان و ید او تعالی منزه از جسمیت و تركیب و لوازم اینها این تاویل اجمالیست یا میگویم مراد از ید قدرت است این تاویل تفصیلیست و علیهذا القیاس بر سر اصل سخن رویم در بعضی آیات كتب منزله در لفظ یا در حكم یا در هر دو نسخ جائز و واقع است و قرآنرا از سائر كتب سماویه امتیاز است باینكه ناسخ همه است و بطوریكه در عهد سرور عالم صلی الله علیه وسلم بود همچنان تا بانقراض روزگار بی زیادت و نقصان بی غلط و نسیان هست و خواهد بود و تمامی علوم اولین و آخرین درو درج و اعظم معجزاتست و اگر بالفرض تمام انس و جن و ملک متفق شده كه مانندش بعرصه ظهور آرند ممكن نخواهد شد و فصحای عرب با وجود كمال فصاحت مقدار سه آیت را از مثل او نتوانسته اند كه انشا نمایند و همه از معارضه او عاجز و خیره مانده اند بمحض قدرت یا سبب بخروج مراتب بلاغتش از طوق بشر یا بنا بغرابت سیاقش كه نه نظم و نه نثر ونه سجع و نه رجز است با وجود اینكه تركیب عباراتش از حروف هجاست كه ماده تراكیب محاوره بلغای عربست و تمامی كتب سماویّه صد وچهار اند فرود آمده